De eindtoets basisonderwijs

Lex Borghans | 25 januari 2017


Aan het einde van groep acht vindt de eindtoets basisonderwijs plaats. Dit is een mooi moment om te kijken hoe het Limburgse onderwijs er voor staat. Verreweg de meeste scholen nemen de eindtoets van cito af. Figuur 1 laat voor de periode 2009/10 tot en met 2014/15 de gemiddelde citoscore per provincie zien. Limburg staat de gehele periode steeds op de eerste of tweede plaats. Utrecht is sinds 2010/11 de provincie die vergelijkbare eindtoetsresultaten heeft en soms de hoogte positie van Limburg overneemt.

Figuur_1_de_eindtoets_basisonderwijs_.JPG

De hoge prestaties van Limburg zijn bijzonder omdat prestaties van leerlingen op de eindtoets sterk samenhangen met de sociale achtergrond van leerlingen. Het opleidingsniveau van de Limburgse bevolking is lager dan dat in andere provincies. Cijfers van het CBS laten zien dat Limburg het hoogste percentage laagopgeleiden kent. Ook het percentage hoogopgeleiden is lager dan in Utrecht en Noord-Holland. In Zeeland, Friesland en Drenthe is dit echter nog iets lager. Het percentage mensen met een laag inkomen ligt iets boven het landelijke gemiddelde en het percentage allochtonen – ook een voorspeller van lagere scores – is in Limburg iets lager dan het landelijke gemiddelde. Op basis van deze omstandigheden zou verwacht worden dat de gemiddelde scores op de eindtoets basisonderwijs in Limburg onder het landelijke gemiddelde liggen.

Overigens nemen niet alle leerlingen deel aan de eindtoets van cito. De meeste leerlingen in het speciaal basisonderwijs (SBO) en het speciaal onderwijs maken de eindtoets niet. Ook een aantal leerlingen op reguliere basisscholen doet niet aan een toets mee en sommige scholen nemen een andere toets af dan de eindtoets van het cito. Als veel leerlingen buiten de toets worden gehouden, en dit gemiddeld leerlingen zijn die laag zouden scoren, dan zouden hierdoor de resultaten hoger worden. Limburg heeft iets meer leerlingen in het SBO en net iets minder leerlingen dan het landelijke gemiddelde in het speciaal onderwijs. Vergeleken met de rest van het land maken weinig Limburgse leerlingen geen eindtoets of een andere toets dan die van cito. Ook deze verschillen lijken de hoge scores van Limburg daarom niet te kunnen verklaren.

Figuur 2 geeft de scores per regio in Limburg weer. De gemiddelde eindtoets is in alle regio’s van Limburg hoger dan het landelijke gemiddelde. In de meeste jaren heeft Maastricht-Heuvelland de hoogste gemiddelde uitslagen. Aan het begin en het einde van de periode die in de grafiek wordt getoond zijn de resultaten in Parkstad het laagste van de provincie. Tussendoor lopen deze resultaten op maar sinds 2012/13 dalen ze weer. De Westelijke mijnstreek kent de gehele periode dalende resultaten. De stijging en de daling in Parkstad en de daling in de Westelijke mijnstreek komen met name door verbeteringen en verslechteringen van de lagere toetsscores. Dit lijkt er op te duiden dat de hoge prestaties van Limburgse scholen, ondanks de ongunstige sociaal-economische situatie, toch kwetsbaar zijn.

Figuur_2_de_eindtoets_basisonderwijs_.JPG
delen:  
Gesprek laden

Zelf een bijdrage schrijven? De Educatieve Agenda Limburg is ook een platform waar docenten, onderzoekers en ouders stukken met elkaar delen.